Photo Dijital’in son sayısındaki “fotoğraf mı sanat mı?, dijital mi fotoğraf mı?” yazım şu cümlelerle bitiyordu: “Ne dersiniz dijital, fotoğraf mıdır?, fotoğrafın dijitali olur mu? Olursa nasıl olur?, sadece ve daha çok bilgisayar efektleriyle bezenmiş, manipüle edilmiş bir kareye ya da bir çalışmaya dijital fotoğraf diyebilir miyiz? Kısaca; nasıl tanımlarız dijital fotoğrafı ve nasıl tanımlamalıyız?” 

Ben dijital fotoğrafı şöyle tanımlıyorum:

Dijital fotoğraf, film dışında geleneksel fotoğrafın bildiğimiz tüm yöntem ve araçlarını kullanan, görüntünün doğrudan dijital olarak kaydedilebilmesi için dijital bir fotoğraf makinesi ya da profesyonel fotoğraf makinelerinin film arkalıkları yerine monte edilen dijital arkalık yoluyla görüntüyü  kaydetme yöntemidir. Kaydedilen görüntü bilgisayarda işlenerek , renk dönüşümü yapılır ve görüntü böylece baskı renklerine (CMYK) dönüştürülmüş yani film çıkışına hazır duruma getirilmiş olur. Oldukça pahalı olan ilk yatırımın tersine sonraki aşamalar hem zaman hem de maliyet açısından inanılmaz bir tasarruf imkanı sunmaktadır fotoğrafçıya.  Bir kere polaroid çekmiyorsunuz. Onun yerine çekeceğiniz fotoğrafın istediğiniz kadar ön-görüntüsünü  tüm hazırlıklarınızı yaptıktan sonra tek bir tuşa dokunarak alarak doğru görüntüyü ulaşabilirsiniz.  İkincisi film kullanmıyorsunuz (bu da beklenmedik sonuçlarla karşılaşma ihtimalini ortadan kaldırıyor ki, bu bence inanılmaz bir +).

Çektiğiniz görüntüyü de istediğiniz kadar tekrarlayabileceğiniz gibi, çekim sonrası eğriler yardımıyla ışık, kontrast gibi değerleri bir daha çekim yapmanız gerekmeden yine tek bir dokunuşla da düzeltebilir ve istediğiniz fotoğrafa ulaşabilirsiniz. Tüm bu kolaylıklar hızla gelişen yazılım teknolojileriyle birleştiğinde fotoğrafı dijital olarak çekmeyi reddetmek için fazla sebebiniz kalmaz aslında (finansal koşullar dışında) . Fotoğrafçılarımızın duygusal sebeplerle reddedişlerine ve “filmin tadı başka” demelerine fazla bir anlam veremediğimi itiraf etmeliyim. Çünkü çekimi yapan fotoğrafçı aynı olduktan, çekim için kullanılan hemen her ekipman da aynı olduktan sonra (dijitalde + olarak kullanılan dijital arkalık+ bilgisayar  vb. donanımlar dışında) sözedilenin nasıl bir  tad farkı olduğunu anlamakta zorluk çekiyorum doğrusu.

Böyle bir değerlendirme ancak dijital fotoğrafın ilk yılları için geçerli olabilir. İlk yıllarda  kullanılan alan tarayıcı dijital arkalıkların  çekim süreleri dosya büyüklüğüyle orantılı olarak değişiyordu. 144Mb’a varan büyüklükte fotoğraflar  çekilebilmekle birlikte,

1) ön-görüntü zamanı 6-7dk.’dan 12-13da.’ya kadar sürebiliyor,

2) çekim zamanı da en az öngörüntü zamanı kadar uzun oluyordu. 3) bu kadar uzun zamanlı çekimlerde doğal olarak paraflaş kullanılamıyordu. Onun yerine kontrolü oldukça zor olan ve ışığı yönlendirmenizi sağlayacak ek ekipmanlar I olmayan tungsten ya da grigull türü sürekli ışık kaynakları kullanılıyordu. Fotoğrafçının hareket kabiliyetini oldukça kısıtlayan bu etkenlere bir de yazılım yetersizlikleri  eklendiğinde, istediğiniz fotoğrafı elde etme koşulları film tadının oldukça gerisinde kalabiliyordu.  Ama bugün artık bu teknik donanımların neredeyse hepsi “çağdışı” diyebileceğimiz kadar uzakta ve gerilerde kaldı. VE dijital fotoğrafı konvansiyonel fotoğraftan ayıran en önemli şey neredeyse filmin kullanılmaması oldu. İzleyebildiğim kadarıyla  dijital fotoğraf yalnızca fotoğraf çekim aşamasını değil,aynı zamanda çekim sonrası gerçekleştirilen  her türlü müdaheleyi de kapsayan bir süreç olarak tanımlanıyor. Çekimden sonra fotoğrafın photoshop ve/ya benzeri programlarla işlenmesiyle ortaya çıkan görüntü daha çok içinde fotoğrafın da  kullanıldığı ve farklı grafik ögelerle manipule edilerek oluşturulmuş görüntüler bütünüdür. 

Dijital  ve/ya konvansiyonel yöntemlerle çekilen fotoğraf, çekim için gereken işlemler yapıldıktan sonra tamamlanmıştır. 

Elde edilen fotoğraf, fotoğrafçı ya da tasarımı yapan kişi tarafından tarafından bir başka tasarımda değişik efektlerle ile birlikte kullanabilir. Ama ortaya çıkan nihai çalışma dijital fotoğraf olarak adlandırılamaz.

Laleper Aytek